İçeriğe geç

Havacılıkta CRM Nedir? Ekip Kaynak Yönetimi Ne Demek?

Kabin Memurluğu Yazar: Kabin Memuru Editör Ekibi Son güncelleme: 3 dk okuma

Havacılıkta CRM Nedir? Ekip Kaynak Yönetimi Ne Demek?

Havacılıkta CRM, “Crew Resource Management” ifadesinin kısaltması; Türkçesi ekip kaynak yönetimi. İş dünyasındaki müşteri ilişkileri yönetimiyle aynı kısaltmayı paylaşır ama onunla ilgisi yoktur.

Havacılıkta CRM nedir?

CRM, uçuş ekibinin insanları, bilgiyi, donanımı ve zamanı birlikte kullanarak hataları önleme ve yönetme yöntemidir. Pilotlar ve kabin ekibi açık iletişim, ortak karar ve iş bölümüyle çalışır; kimse gördüğü sorunu söylemekten çekinmez. Eğitimi sivil havacılık kurallarıyla zorunludur. CRM başlıklarının kabindeki karşılığı aşağıdaki tabloda.

CRM başlığı Ne demek Kabindeki örneği
İletişim Açık, kısa ve tekrar edilerek doğrulanan konuşma Kabin amirinin talimatını geri okuyarak teyit etmek
Durumsal farkındalık Ne oluyor, ne anlama geliyor, birazdan ne olacak Kanattaki buzu ya da duman kokusunu fark etmek
Karar verme Bilgiyi toplamak, seçenekleri tartmak, sonucu izlemek Hasta yolcu için kokpite durum bilgisi vermek
Liderlik ve ekip çalışması Liderin görüş istemesi, üyenin çekinmeden söylemesi Yeni kabin memurunun yanlış kurulmuş kapıyı amirine bildirmesi
İş yükü yönetimi Görevleri önceliklendirmek ve paylaşmak Türbülansta servisi durdurup kabini emniyete almak
Stres ve yorgunluk Kendi sınırlarını tanımak ve ekiple paylaşmak Gece uçuşunda yorgunluğu brifingde söylemek
Hata yönetimi Hatayı erken yakalayacak alışkanlıklar kurmak Kapı kurulumunun çapraz kontrolü

CRM neden ortaya çıktı?

1970’lerde yapılan incelemeler, kazaların önemli bölümünde uçağın sağlam, pilotların teknik olarak yetkin olduğunu gösterdi. Sorun başka yerdeydi: ekip içinde bilgi paylaşılmamış, genç pilot kaptanı uyarmaktan çekinmiş, herkes aynı arızaya odaklanıp uçağı uçurmayı unutmuştu.

Havacılık bu bulgudan hareketle teknik becerinin yanında insan becerilerini de eğitim konusu yaptı.

Başlangıçta yalnız kokpit için tasarlanan eğitim, sonradan kabin ekibini, teknisyenleri ve harekât personelini de kapsayacak biçimde genişledi.

CRM'in temel başlıkları: Açık iletişim, Durumsal farkındalık, Ortak karar, İş yükü paylaşımı, Zorunlu eğitim

Kabin ekibi için CRM ne anlama gelir?

Kabin memuru kokpitin göremediği şeyleri görür: kanattaki buz, kabindeki duman kokusu, alışılmadık bir ses, sorunlu bir yolcu. CRM bu bilginin kokpite gecikmeden ve çekinmeden iletilmesini sağlar.

“Kaptan bilir” ya da “rahatsız etmeyeyim” düşüncesi, eğitimin yıkmaya çalıştığı alışkanlıkların başında gelir.

CRM uçuşta nasıl uygulanır?

  • Uçuştan önce kokpit ve kabin ekibi ortak brifingde hava, uçuş süresi, özel durumlar ve iletişim usulünü konuşur.
  • Kritik anlarda herkesin aynı anlamı çıkaracağı standart ifadeler kullanılır.
  • Bir kişinin yaptığı kritik işlemi ikinci kişi doğrular; kapıların kurulması kabindeki örneği.
  • Kalkış ve inişin kritik aşamalarında emniyet dışı konuşma yapılmaz, kabin kokpiti yalnız emniyet konusu için arar.
  • Uçuş sonrası neyin iyi gittiği, neyin geliştirilebileceği kısaca konuşulur.

Daha önce havacılıkta Ekip Kaynak Yönetimi (CRM) eğitimi aldınız mı?

CRM eğitimi zorunlu mu?

Evet. Sivil havacılık kuralları pilotların ve kabin ekibinin başlangıç eğitiminde ve sonrasında düzenli aralıklarla CRM eğitimi almasını şart koşar. Kabin amirliğine ya da kaptanlığa terfi edenler ek eğitim görür.

Eğitim vaka incelemeleri, grup çalışmaları ve canlandırmalarla verilir. Pek çok havayolu kokpit ve kabin ekibini aynı sınıfta buluşturan ortak oturumlar düzenler.

Mülakatta CRM sorulur mu?

Doğrudan “CRM nedir” diye sorulabilir, ama çoğu zaman dolaylı yoklanır: “Ekip arkadaşınla anlaşmazlık yaşadığın bir durumu anlat”, “Amirinin hata yaptığını görsen ne yaparsın?” Beklenen cevap sorunu görmezden gelmek ya da çatışmak değil; saygılı ama net dile getirip çözümü ekiple aramak.

CRM’i öğrendikten sonra mülakata nasıl hazırlanırsın?

CRM soruları çoğunlukla davranış sorusu olarak gelir. Ekip çalışması, anlaşmazlık ve hata fark etme üzerine iki üç kısa, gerçek örnek hazırla. Yabancı havayollarında bu sorular İngilizce sorulduğu için kabin memuru İngilizce testi ile seviyeni ölçmek iyi bir başlangıç.

Sıkça Sorulan Sorular

CRM’in açılımı nedir?

Crew Resource Management, yani ekip kaynak yönetimi. İlk yıllarında “Cockpit Resource Management” olarak anılıyordu.

CRM eğitimi ne kadar sürer?

Başlangıç eğitimi genellikle bir iki gündür; tazeleme oturumları daha kısadır.

İnsan faktörleri ile CRM aynı mı?

İnsan faktörleri, insanın sınırlarını ve hataya yatkınlığını inceleyen geniş alan. CRM bu bilginin ekip çalışmasına uygulanması.

CRM havacılık dışında kullanılıyor mu?

Evet. Ameliyathane ekipleri, denizcilik, demiryolu ve itfaiye gibi alanlar benzer eğitimler uygular.

Kaydet ya da gönderWhatsApp’ta kendine gönder

Bunlar da işine yarayabilir